Linux Sistem Yönetimi

Next: Yetkili Kullanıcı ve Diğer Up: Linux İşletim Sistemi Previous: mtools MSDOS Arabirimi

# Linux Sistem Yönetimi

Bir işletim sistemi, marka ve modeli ne olursa olsun bakım isteyen bir araçtır. Yapılacak küçük bir hata, veya hatayı gösteren bir işaretin gözardı edilmesi, zaten değerli olan zamanın boşa gitmesine neden olabilir. Linux'a, sorumluluk sahibi sistem yöneticisi tarafından açık tutulduğu süre içinde verimli ve düzgün çalışması için gerekli özen gösterilmelidir. İnternet üzerinde üzerinde 500 kullanıcı olan , veya ftp.linux.org adresi gibi her hafta onbinlerce ziyaretçisi olup ağır sorumluluklar yüklenen Linux makinaları vardır. Bunların birkaç dakika boyunca bile kapalı kalması, o anda bağlanmayı bekleyen pek çok kullanıcıyı mağdur durumda bırakacaktır.

Performansı etkileyen unsurların başında, önlemek pek de elinizde olmasa da elektrik kesintileri ve makinanın kapalı olduğu zamana denk gelen çekirdek değişimleridir. Bu tür donanımsal etkileri bir tarafa bırakırsak sistem yöneticisinin uyması gereken ve İnternet etikleri dediğimiz davranış kuralları vardır. Bu kurallara öncelikle sistem sorumlusu uymalı ve kullanıcıları da uymaya zorlamalıdır. Açık işletim sistemlerinin en büyük sorunlarından biri olan güvenlik konusuna sistem yöneticisi belirli günler zamanının bir bölümünü ayırmalıdır. Kullanıcılardan gelebilecek her türlü saldırı, sisteme onarılması zor zararlar verebilir. Bunun için düzenli olarak sistemi kontrol edin ve şüpheli durumlarda araştırma yapmaktan çekinmeyin. Bu konuda daha fazla bilgiyi Linux İşletim Sisteminde Güvenlik başlığı altında bulabilirsiniz.

Yukarıdaki tabloya bakarak işinizin zor olduğu kanısına kapılmayın, zira tüm bu denetleme mekanizmasını basitleştirebilirsiniz. Yapılacak tüm rutin işleri bir program haline getirin. Günün veya haftanın belirli saatlerinde bu programı çalıştırın ve olabilecek tüm hata mesajlarını bir dosyaya yazın. Bu dosyayı boş bir vakitte inceleyerek programın ne kadar düzgün çalıştığını gözlemleyebilirsiniz. Bunun yanında sistem yönetimini zevkli kılacak uygulama programları da vardır. Bu uygulama yazılımlarından bazıları o kadar gelişmiştir ki neredeyse yapamadıkları tek iş yemek pişirmektir.

Yabancı kaynaklı yayınlardan Essential System Management (Frisch) ve Essential System Administration (O'Reilly) bu yönde tavsiye edilebilecek kitaplar. Piyasada bulunan Türkçe kitapların hiçbirisinde sistem yönetimine ciddi olarak değinilmediği için Türkçe yayın bulmak gayet zor.

- Yetkili Kullanıcı ve Diğer Kullanıcılarla İlişkiler
- Sistem Kuralları
- Kullanıcı İşlemleri
  - Kullanıcı Hesabı Açmak (adduser)
  - Kullanıcı Grubu
  - Kullanıcının Hesabının Silinmesi
- Sistemin Yedeklenmesi
- Sistemin Güncellenmesi
- Çekirdeğin Derlenmesi
  - Çekirdek Konfigürasyonu
  - Temizlik
  - Çekirdeğin Kurulması
  - Çekirdeğin Yamanması (patch)
  - Çıkabilecek Sorunlar
- Modüller (Yüklenebilir Çekirdek Parçaları)
- Yeni Yazılımların Yüklenmesi
- Sistem Açılış Dosyaları
  - inetd ve `/etc/inetd.conf`
  - syslogd ve /etc/syslog.conf
  - init ve `/etc/inittab`
  - /etc/rc.d/* Dosyaları
- Çekirdek Mesajları
- Linux Dosya Sistemi Yapısı
- Konsolda Türkçe Yazmak
- Belirli Zamanlarda Komut İşletilmesi

Next: Yetkili Kullanıcı ve Diğer Up: Linux İşletim Sistemi Previous: mtools MSDOS Arabirimi