Fvwm Pencere Yöneticisi

Next: X Altında Türkçe Yazıtipi Up: X Window Grafik Arabirimi Previous: X Window Komutları

# Fvwm Pencere Yöneticisi

Fvwm, Linux için özel olarak geliştirilmiş bir wm'dir. Diğer wm'lere karşı belirli üstünlükleri olan fvwm'in rahatça konfigüre edilebilir bir rc dosyası, renkli ikon desteği, ``pager'' (birden fazla ekranı aynı anda kontrol etme yeteneği), farenin tuşlarına basıldığı zaman ekrana gelen ``popup'' menüleri ve Motif desteği vardır.

``Pager'', fvwm'i üstün kılan ve kullanıcının "olsa da kullansak" beklentilerine tam anlamıyla cevap veren bir özelliktir. Ekranın bir köşesine yerleştirilen bir pencere ile farenin tuşlarına basarak istediğiniz başka bir ekrana geçmek mümkün olur.

Fvwm çalıştırıldığı zaman ev dizininde yeralan `.fvwmrc` dosyasını okumaya çalışır, bu dosyayı bulamazsa sistemdeki örnek fvwmrc dosyasını (`/usr/X11/lib/X11/fvwm/system.fvwmrc`) açılış konfigürasyon dosyası olarak kabul eder. Eğer Slackware 3.0'dan daha yeni bir dağıtım kullanıyorsanız, sistemde X açarken öntanımlı olarak fvwm95 kullanıyor olacaksınız. fvwm95 pencere yöneticisinin örnek konfigürasyon dosyalarını `/usr/X11/lib/X11/fvwm95-2` dizininde bulabilirsiniz. Beğeninize hitap eden pencere denetleyicisine uygun olarak sistemde yeralan örnek dosyayı kopyalayıp zevkinize göre istediğiniz değişiklikleri yapabilirsiniz. Burada fvwm'in birkaç özelliğine değinip örnek bir konfigürasyon dosyasındaki bazı satırları inceleyeceğiz.

    #set up colors
    StdForeColor            white
    StdBackColor            midnightblue
    HiForeColor             white
    HiBackColor             red
    Font                    -adobe-helvetica-meduum-r-normal-*-*-120-*
    WindowFont              -adobe-helvetica-bold-r-normal-*-*-120-*
    #

Farenin üzerinde kalan pencerelerin rengini (ki bu sırada pencereye klavyeden bilgi girişi yapılabilir) diğerlerinden ayırmak mümkündür. Böylece kullanıcı hangi pencerenin aktif olduğuna dair tereddüte düşmez. HiForeColor ve HiBackColor değerlerinin gösterdiği renk, aktif pencerenin rengidir. ForeColor, pencerede yeralan metnin rengi, BackColor ise pencere arkaplan rengini temsil eder.

Aktif olmayan pencereler için StdForeColor ve StdBackColor komutları geçerlidir. Font ve WindowFont parametreleri de sırayla pencerenin ismini gösteren yazıtipi ve pencere içinde kullanılan yazıtipini belirler.

Sıkça kullanılan bir başka parametre de ``Style'' dır. Style yardımıyla ekrandaki bir pencerenin diğer pencerelerle olan hiyerarşik düzenini ayarlayabilirsiniz.

    Style "xclock" NoBorder
    Style "xbiff" StaysOnTop
    Style "xterm" Sticky

İlk sırada yeralan komut ile xclock saat programı, fvwm tarafından penceresiz olarak ekrana konuyor. İkinci komut ile xbiff uygulama programı, üzerine hangi pencere gelirse gelsin üstte kalıyor. Sticky ise Pager yardımıyla pencere değiştirdiğiniz zaman istediğiniz programın ekranda eski yerini almasını sağlıyor.

Farenin sağ tuşuna bastığınız zaman ekrana gelen menüye "popup" ismi verilir. Bu menülere de .fvwmrc dosyası yardımıyla kolayca ekleme yapılabilir, üzerinde değişiklik uygulabilir. Menü, konfigürasyon dosyası içinde, "Popup" ve "EndPopup" satırları arasında tanımlanır ve bir isim verilir:

    Popup "Menu ismi"
            Title "XClients"
            Exec "Mosaic"   exec Mosaic &
            Exec "xterm"    exec xterm &
            Exec "emacs"    exec emacs &
            Nop ""
    Exec "rlogin"   exec xterm -e rlogin orca &
            Exec "telnet"   exec xterm -e telnet &
            Nop ""
    Exec "xcalc"    exec xcalc &
            Exec "xman"     exec xman  &
    EndPopup

Farenin tuşuna basılınca ekrana, exec kelimesinin sağında yeralan ve iki tırnak içine alınan menü başlıkları gelir. Her menü başlığının karşısında, o program seçildiği zaman çalışacak olan program yeralır. ``Nop'', menü üzerinde yatay bir çizgi çeker.

X altında kullanılabilecek yazıtipi sayısı neredeyse sınırsız denilebilecek kadar çoktur. Bu yazıtiplerini kullanmak için iki yolunuz var. X Window açılırken çalıştırılan xterm'e standart parametre olarak girilir, veya doğrudan komut satırı üzerinde kullanmak istediğiniz yazıtipi seçebilirsiniz. Halihazırda kullanılabilecek olan yazıtiplerini görebilmek için şu komutu kullanın :

    $ xlsfonts

Ekran büyük bir hızla kayacak ve xinitrc dosyasının FontPath parametresinin gösterdiği dizin altındaki dosyaları temsil eden yazıtipleri ekrana gelecektir. Her satır, bir yazıtipi ismine tekabül eder. Görüldüğü gibi X altında kullanılan yazıtipleri isimleri gayet uzun olup toplam 14 parametreden oluşur. Bu satırlardan uygun olan birini seçip (örneğin kalın yazıtipini)

    $ xlsfonts | grep bold

veya belirli bir sırayı izlemek için

    $ xlsfonts -font -*-*-bold-*-*-*-*-*-*-70-iso8859-9

komut satırı üzerinden diğer xterm'ü açabilirsiniz.

    $ xterm  -font -misc-fixed-bold-r-normal--13-100-100-100-c-70-iso8859-9

iso8859-9, içinde Türkçe yazıyüzlerinin bulunduğu standartı gösterir.

- X Altında Türkçe Yazıtipi ve Klavye Kullanımı

Next: X Altında Türkçe Yazıtipi Up: X Window Grafik Arabirimi Previous: X Window Komutları