Dosya İzinlerinin Değiştirilmesi

Next: Dosyanın Sahibinin ve Grubunun Up: Erişim Hakları Previous: Erişim Hakları

## Dosya İzinlerinin Değiştirilmesi

Dosya izin bilgilerini görebilmek için `ls` komutu, `-l` parametresiyle kullanılır. Aşağıdaki dosya üzerindeki erişim haklarına göz atalım :

    -rwxr-xr-x   2 gorkem   users          182 Feb 12 03:58 deneme

Dosya bilgisinin en sol kısmında izin hakları yeralır. En baştaki ``-'' işareti bunun düz dosya olduğunu belirtir. ``gorkem'', dosyanın sahibi; ``users'' ise grubudur. Ardından sırayla uzunluk, son değiştirilme tarihi ve dosya ismi gibi bilgiler gelir. Son harf kümesine dosyanın modu da denir.

Solda yeralan r,w ve x karakterleri sırayla okuma, yazma ve çalıştırma haklarını belirtir. En soldaki ``-'' işaretini ayırdığımız zaman geri kalan harfleri üç adet üçlü grup haline getirelim:

4#4
Şekil : Dosya erişim hakları

Sırayla birinci harf kümesi dosya sahibinin izinlerini, ikinci harf kümesi grup izinleri ve son küme de diğer kullanıcıların izinlerini belirtir. Buna göre yukarıdaki dosyada

- `rwx` : kullanıcı okuyabilir, yazabilir, çalıştırabilir
- `r-x` : grup okuyabilir, çalıştırabilir fakat yazamaz.
- `r-x` : diğerleri okuyabilir, çalıştırabilir fakat yazamaz.

Sol baştaki karakter ``d'' olsaydı, bir dizini inceliyor olacaktık.

Dosyanın izinlerini değiştirmek için `chmod` komutu kullanılır. Bu komutu kullanırken hangi izin düzeyine (kullanıcı, grup veya diğerleri) hangi izinlerin verileceği veya kaldırılacağı yazılır.

Örnek olarak yukarıdaki dosyanın okuma iznini kaldırmak için

    $ chmod -r deneme

kullanılabilir. "-" işareti, iznin kaldırılacağını belirtir. İzin vermek için ise "+" yazın. Dosyanın yeni görüntüsü şöyle olur :

    --wx--x--x   2 gorkem   users          182 Feb 12 03:58 deneme

Sadece grubun, sadece kullanıcının veya sadece diğerlerinin erişim hakkını değiştirebilmek için her izin düzeyi için bir harf tanımlanmıştır. Kullanıcı için "u", grup için "g" ve diğerleri için "o" yazarak belirli bir izin düzeyi için erişim hakkını değiş tirmek mümkün olur. Bu üç harf, izinden hemen önce yazılır.

    $ chmod u+x deneme              (dosyanin sahibi calistirabilir)
    $ chmod o+r t2sac               (digerleri okuyabilir)
    $ chmod g-w deneme              (dosyanin grubu yazamaz)

Her izin için aynı zamanda sayılar da tanımlanmıştır. Dosyanın erişim izinlerinideğiştirmek için her izne ait sayıları kullanabilirsiniz. Aşağıdaki tabloda, her izin düzeyi (dosyanın sahibi, grubu ve diğerleri) için üçer tane olmak üzere toplam 9 sayıdan oluşan izin numaralarını görebilirsiniz. Bir izni vermek için sırayla numaraları toplayın. Örneğin sahibinin okuması (400), yazması (200), çalıştırması (100), grubun okuması (40), çalıştırması (10) ve diğerlerinin okuması (4) ve çalıştırması (1) için kullanılan rakamların toplamı 755'tir.

    $ chmod 755 deneme

400 | sahibi okur
200 | sahibi yazar
100 | sahibi çalıştırır
040 | grubu okur
020 | grubu yazar
010 | grubu çalıştırır
004 | diğerleri okur
002 | diğerleri yazar
001 | diğerleri çalıştırır

Başka bir değişiklikle konuyu pekiştirelim. Sahibinin okuması (400), yazması (100), grubun okuması (40), diğerlerinin okuması (4) için izin numarasını bulmak için bu cümlede parantez içinde yeralan sayıları toplarsak 644 yapacaktır.

    $ chmod 644 deneme

Aynen dosyalarda olduğu gibi, bir dizinin de sahibi ve grubu vardır.

Next: Dosyanın Sahibinin ve Grubunun Up: Erişim Hakları Previous: Erişim Hakları